Yapay zekâ not asistanları terapi notları için güvenli mi? Önce sormanız gereken 7 soru

· 7 dk okuma

Bir yapay zekâ not asistanı, bir seansı saniyeler içinde gelişim notu taslağına dönüştürebilir. Terapistler için bu her hafta saatler demek, ama yeni riskler de demek; çünkü ham madde, danışanlarınızın yapacağı en özel konuşmadır. Birini açmadan önce bu yedi soruya net yanıtlar alın.

Terapistler neden temkinli

Yapay zekâ not asistanları tıpta hızla yayıldı, ama ruh sağlığı farklıdır. NPR ve CBC’nin haberleri, kazanılan zamana değer veren terapistlerin yanı sıra seans kaydının güveni zedeleyebileceğinden ya da bir ihlalde son derece kişisel konuşmaları açığa çıkarabileceğinden endişe edenleri de anlattı. Yeni Zelanda’daki birinci basamak sağlık çalışanlarıyla yapılan 2025 tarihli bir çalışma, yapay zekâ not asistanı kullananların yalnızca %59’unun hastalardan onay istediğini belirttiğini ve veri güvenliğinin en büyük endişeleri arasında olduğunu ortaya koydu.

Bunların hiçbiri yapay zekâ not asistanlarının yasak olduğu anlamına gelmez. Kayda tam olarak ne olduğunu bilmeniz gerektiği anlamına gelir.

1. Ses nerede işleniyor?

Yapay zekâ not asistanlarının çoğu seans sesini, konuşma tanıma ve dil modelinin çalıştığı sağlayıcı sunucularına gönderir. Bazı araçlar artık sesi cihazın kendisinde işliyor. Cihazda işleme, konuşmayı üçüncü taraf sunuculardan tamamen uzak tutar; bulutta işleme ise sağlayıcının güvenliğine güvendiğiniz anlamına gelir.

2. Ses saklanıyor mu, ne kadar süreyle?

Net bir yanıt arayın: kayıt, not oluşturulur oluşturulmaz mı, belirli bir gün sayısından sonra mı siliniyor, yoksa siz silene kadar mı saklanıyor? Aynı soru döküm ve not taslağı için de geçerlidir. “Verileri gerektiği sürece saklarız” bir yanıt değildir.

3. Verileriniz onların yapay zekâsını eğitmek için kullanılıyor mu?

Gizlilik politikasında ve koşullarda model eğitimiyle ilgili bölümlere bakın. “Anonimleştirilmiş veriler hizmetlerimizi iyileştirmek için kullanılabilir” gibi ifadeler ek bir soruyu hak eder. Terapi notları için müşteri içeriğinin asla eğitimde kullanılmadığına dair net bir beyan ya da bundan çıkmanın bir yolu gerekir.

4. Sağlayıcı doğru sözleşmeyi imzalayacak mı?

ABD’de sizin adınıza korunan sağlık bilgisi oluşturan, alan, saklayan veya ileten bir sağlayıcı, HIPAA kapsamında bir “iş ortağı”dır (business associate) ve onunla bir Business Associate Agreement (BAA) yapmanız gerekir. Birleşik Krallık’ta ve AB’de sizin için kişisel veri işleyen bir sağlayıcının GDPR kapsamında bir veri işleme sözleşmesine ihtiyacı vardır. Bir sağlayıcı imzalamıyorsa onu danışan verileriyle kullanmayın. Sağlayıcının verileri hiç almadan her şeyi kendi cihazınızda işleyen araçlar bu tabloyu değiştirir; bu yüzden kurallarınızın nasıl uygulanacağını uyum danışmanınıza sorun.

5. Bilgilendirilmiş onayı nasıl alacaksınız?

Danışanlarınıza neyin kaydedildiğini, nereye gittiğini, ne kadar süre saklandığını ve reddetmelerinin bakımlarını etkilemeyeceğini söyleyin. Bunu yalnızca danışanların göz gezdirip geçtiği bir kayıt formunda değil, başta yüz yüze konuşarak yapın. Kayıtla ilgili yasalar da farklılık gösterir: bazı yerlerde konuşmadaki herkesin kabul etmesi gerekir.

6. Kullanmayı bıraktığınızda ne olur?

Notlarınızı dışa aktarabildiğinizden ve sağlayıcının elindeki her şeyi silebildiğinizden, silmenin belirtilen bir süre içinde yedekleri de kapsadığından emin olun.

7. Seansı kaydetmeniz gerekiyor mu?

Birçok terapistin gözden kaçırdığı bir alternatif: seanstan hemen sonra kendi özetinizi dikte edin. Danışanınızın sesi hiç kaydedilmez, döküm yerine klinik değerlendirmenizi kayda geçirirsiniz ve gizlilik üzerindeki etki çok daha küçük olur; hele dikte cihazınızda yazıya dökülüyorsa.

YöntemDanışanın sesi kaydediliyorİşlendiği yerKazanılan zaman
Bulut tabanlı yapay zekâ asistanıEvet, seansın tamamıSağlayıcının sunucularıEn fazla
Cihazda çalışan yapay zekâ asistanıEvet, seansın tamamıCihazınızEn fazla
Seanstan sonra kendi notunuzu dikte etmekHayırCihazınız, yerel bir uygulamaylaYazmaya göre çok

Not: bu rehber genel bilgi sunar; hukuki veya uyum danışmanlığı değildir. Size uygulanan kuralları meslek kuruluşunuz, derneğiniz ve yerel mevzuat belirler.

Kaynaklar